1
دانشیار گروه ارتباط تصویری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2
مدرس گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
10.22034/jivsa.2024.434065.1081
چکیده
پرسش اصلی تحقیق حاضر چیستی تشابهات و تفاوتهای شکلی و معنایی نقوش هندسی دستبافتههای ایران و ترکیه است که مرتبط با فلسفه ستایش الهه مادرند. این امکان وجود دارد که بر اساس کشفیات باستانشناسی به شناسایی پیشینه این نقوش پرداخته شود. مقاله حاضر در پی جستجو و تشریح این وجوه مشترک تاریخی و تفسیر نقوش بر اساس نظریه الهه مادر و نمادهای وابسته به آن است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است و روش گردآوری مطالب به شیوه کتابخانهای و از طریق تصویرخوانی و یادداشتبرداری است. روش تجزیه و تحلیل دادهها کیفی است. بر اساس یافتههای پژوهش، متون مذهبی باستانی ایرانی زن را به عنوان مظهر باروری نمایندهی مظاهر طبیعی مانند آب و گیاه و زمین بیان کردهاند. سه امشاسپند مونث در آیین مزدایی، سپنتا ارمئیتی (فرشتهی زمین)، امرتات (سرور گیاهان) و هئورتات (سرور آبها) هستند. این در حالی است که زمین، آب و گیاه که این فرشتگان نگهبان آنند، مظاهر طبیعی هستند که همگی با مفهوم رویش، زایندگی و حیات ارتباط تنگاتنگی دارند. بر اساس تحقیقات باستانشناسی باور به الهه مادر از دوران نوسنگی و قبل از آن در تمدنهای باستانی از جمله ایران و آناتولی وجود داشتهاست و مفاهیم اسطورهای در ادبیات ترکیه نیز این موضوع را تایید میکند. این باور مشترک و تعاملات فرهنگی دیگر، سرچشمه تولد سنت تصویری مشترکی است که در دستبافتههای ایران و ترکیه به چشم میخورد. لوزی شاخدار و پیکره نشسته هندسی با بازوها و پاهای گسترده یکی از این نقشمایههاست. این نقوش اغلب با مفاهیم باروری و زندگی مرتبط هستند.
عابد دوست,حسینعلی و کاظم پور,زیبا . (1402). تحلیل نقش الهه مادر در دستبافتههای ایران و ترکیه با تاکید بر پیشینه تاریخی. نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی, 2(4), 167-178. doi: 10.22034/jivsa.2024.434065.1081
MLA
عابد دوست,حسینعلی , و کاظم پور,زیبا . "تحلیل نقش الهه مادر در دستبافتههای ایران و ترکیه با تاکید بر پیشینه تاریخی", نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی, 2, 4, 1402, 167-178. doi: 10.22034/jivsa.2024.434065.1081
HARVARD
عابد دوست حسینعلی, کاظم پور زیبا. (1402). 'تحلیل نقش الهه مادر در دستبافتههای ایران و ترکیه با تاکید بر پیشینه تاریخی', نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی, 2(4), pp. 167-178. doi: 10.22034/jivsa.2024.434065.1081
CHICAGO
حسینعلی عابد دوست و زیبا کاظم پور, "تحلیل نقش الهه مادر در دستبافتههای ایران و ترکیه با تاکید بر پیشینه تاریخی," نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی, 2 4 (1402): 167-178, doi: 10.22034/jivsa.2024.434065.1081
VANCOUVER
عابد دوست حسینعلی, کاظم پور زیبا. تحلیل نقش الهه مادر در دستبافتههای ایران و ترکیه با تاکید بر پیشینه تاریخی. نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی. 1402;2(4):167-178. doi: 10.22034/jivsa.2024.434065.1081