نشریه مطالعات بین‌رشته‌ای هنرهای تجسمی

نشریه مطالعات بین‌رشته‌ای هنرهای تجسمی

از همزمانی در نگارگری تا برداشت بلند سینمایی- مطالعه‌ای در برخی آثار کمال‌الدین بهزادهروی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه چندرسانه‌ای، دانشکده چندرسانه‌ای، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
2 دانشیار گروه چندرسانه‌ای، دانشکده چندرسانه‌ای، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز ، ایران.
10.22034/jivsa.2026.578089.1156
چکیده
برخی از هنرمندان معاصر همواره دغدغه استفاده مجدد از نگارگری به‌عنوان یکی از منابع اصلی‌ اقتباس را در آثار خود داشته‌اند. این قبیل بازکاربردها از نگارگری در رسانه‌های گوناگون هنری نمود یافته‌اند، اما ورود نگارگری به رسانه سینما به‌دلیل ماهیت مبتنی بر بازنمایی واقعیت در این رسانه؛ از پیچیده‌ترین و چالش‌برانگیزترین گونه‌های این رویکرد به شمار می‌آید. سینما به دلیل زمان‌محور بودن، امکان خوانش‌های تازه‌ای از ساختارهای بصری سنتی فراهم می‌کند، اما در عین حال محدودیت‌ها و الزامات خاص خود را نیز بر هنرمند تحمیل می‌نماید. نتایج پژوهش‌هایی که به بررسی تحول رسانه‌ای نگارگری از طریق سینما می‌پردازند، می‌توانند برای فیلم‌سازان، هنرمندان تجسمی و پژوهشگران حوزه هنر سودمند باشند. از این‌رو، مطالعه نگاره‌هایی که دارای ظرفیت‌های بالقوه برای بازکاربرد در سینما هستند، اهمیتی ویژه می‌یابد. در این میان، آثار کمال‌الدین بهزاد هروی، که برخی پژوهشگران در خصوص واقع‌گرایی مبتنی بر مضامین اجتماعی در آثار او اتفاق نظر دارند، می‌تواند به‌عنوان نمونه‌ای شاخص مورد بررسی قرار گیرد. به نظر می‌رسد اسلوب روایت بصری در برخی نگاره‌های منسوب به بهزاد، از حیث ترکیب‌بندی، نگاه به فضا و نحوه روایت، با شیوه‌های به‌کاررفته در سینمای واقع‌گرا مشابهت‌هایی دارد. بر این اساس، این پرسش مطرح می‌شود که نگاره‌های بهزاد چه ظرفیت‌ها و قابلیت‌هایی برای بازکاربرد و الهام‌گیری در سینمای واقع‌گرا دارا هستند. این پژوهش در تلاش است تا استفاده مجدد، اقتباس بصری و تحول رسانه‌ای نقاشی سنتی ایرانی در رسانه سینما را بررسی نماید. بنابراین به روش توصیفی- تحلیلی با مطالعه داده‌های کتابخانه‌ای و تحلیل برخی آثار نگارگری انجام گرفته است. بررسی نگاره‌های مورد مطالعه نشان می دهند بهزاد از همزمانی و چندساحتی بودن سنت نگارگری در تقویت نگاره‌ها با مضامین وقایع روزمره استفاده نموده است. همزمانی موجود در نگاره‌های بهزاد با موضوعات اجتماعی واقعگرا کارکردی مشابه برداشت بلند در سینمای واقعگرا دارد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 26 تیر 1405

  • تاریخ دریافت 06 اسفند 1404
  • تاریخ بازنگری 10 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 26 تیر 1405