نشریه مطالعات بین‌رشته‌ای هنرهای تجسمی

نشریه مطالعات بین‌رشته‌ای هنرهای تجسمی

تبیین ظرفیت‌ها و کارکردهای عکس‌های قوم‌نگارانه نصرالله کسرائیان در زمینه دیپلماسی فرهنگی ایران بر اساس آرا جوزف نای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه عکاسی، دانشکده هنر، موسسه آموزش عالی اقبال لاهوری، مشهد، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد عکاسی، دانشکده هنر، موسسه آموزش عالی اقبال لاهوری، مشهد، ایران.
10.22034/jivsa.2026.583296.1176
چکیده
دیپلماسی فرهنگی به‌عنوان یک ابزار نرم در سیاست خارجی کشورها، نقش مهمی در تقویت روابط بین‌المللی ایفا می‌کند. در این زمینۀ، عکاسی قوم‌نگار به دلیل قابلیت‌های بالای خود در مستندسازی و بازنمایی فرهنگ‌های متنوع، یکی از مؤثرترین ابزارهای دیپلماسی فرهنگی شناخته شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش عکاسی در دیپلماسی فرهنگی ایران انجام شده است و تلاش دارد ظرفیت‌های این رسانه را در معرفی فرهنگ و هویت ایرانی در عرصه بین‌المللی مورد تحلیل قرار دهد. همچنین در پی آن است که به دو پرسش پاسخ دهد: ۱) عکاسی ایران چه نقشی در معرفی و انتقال مؤلفه‌های فرهنگی ایران در عرصه بین‌المللی ایفا می‌کند؟ ۲) تصاویر نصرالله کسرائیان چگونه می‌توانند به عنوان ابزاری برای دیپلماسی فرهنگی عمل کنند؟
این پژوهش با اتکا به نظریه قدرت نرم جوزف نای، عکس‌های قوم‌نگارانه نصرالله کسرائیان را به مثابه یکی از ابزارهای دیپلماسی فرهنگی بررسی می‌کند؛ ابزارهایی که از طریق بازنمایی فرهنگ، آیین‌ها و سبک زندگی ایرانی، در شکل‌دهی به ادراک و تصویر بین‌المللی از ایران نقش دارند. جمع‌آوری اطلاعات از طریق منابع کتابخانه‌ای و میدانی و پنج تصویر به‌عنوان نمونه، بر اساس معیار انعکاس تنوع قومی ایران و ارائه در فضاهای بین المللی مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که عکاسی مستند فرهنگی ایران، به‌ویژه تصاویر کسرائیان، ظرفیت بالایی برای ایفای نقش در این حوزه دارد. عکس‌های قوم‌نگارانه کسرائیان، با بازنمایی اصیل تنوع فرهنگی، آیین‌ها، شیوه‌های معیشت، صنایع‌دستی و نقش فعال اقوام، فرهنگ بومی را به مثابه دانشی زیسته و پویا ثبت می‌کند و عکس را به سندی اجتماعی و آرشیوی تبدیل می‌کند. این آثار از طریق ایجاد جذابیت فرهنگی، تصویرسازی مثبت، تقویت همدلی میان‌فرهنگی و پرهیز از بازنمایی‌های کلیشه‌ای، با مؤلفه‌های نظریه قدرت نرم جوزف نای همخوانی داشته و ظرفیت مؤثری در تقویت دیپلماسی فرهنگی ایران دارند. بر این اساس، عکاسی قوم‌نگارانه، فراتر از یک ابزار مستندسازی، می‌تواند به‌عنوان رسانه‌ای برای تولید قدرت نرم و ارتقای تصویر بین‌المللی ایران عمل کند.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 04 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 10 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 26 تیر 1405