1
دانشجوی دکتری هنر، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
2
عضو هیات علمی گروه آموزشی ارتباط تصویری/دانشگاه هنر اصفهان/اصفهان/ ایران
10.22034/jivsa.2026.579901.1164
چکیده
بیمارستانها به دلیل فشار روانی و بار شناختی بالا، از چالشبرانگیزترین محیطها برای مسیریابی هستند. پیکتوگرامها ابزاری مؤثر برای هدایت بصری محسوب میشوند، اما تأثیر محتوای معنایی آنها (ابزار، عضو، عمل) بر توجه و ادراک بصری کمتر بررسی شده است. پرسش اصلی این است که محتوای پیکتوگرامهای مسیریابی بیمارستان چه تأثیری بر تعداد تثبیت (شاخص توجه) و زمان ماندگاری نگاه (شاخص پردازش شناختی) دارد. پیکتوگرامها از میان مجموعهای گسترده از علائم بیمارستانی (داخلی و بینالمللی) بر اساس معیارهای محتوایی (عمل، ابزار، عضو) و بصری (یکنواختی، کنتراست، حذف رنگ، سادگی بصری) انتخاب شدند. پیکتوگرامهای هشداردهنده ایمنی، عمومی، ویژه پرسنل، وابسته به فرهنگ خاص، و مرتبط با بیماران خاص از چرخه آزمایش حذف شدند تا متغیرهای مداخلهگر فرهنگی و زمینهای کاهش یابد.۵۳ بزرگسال سالم (۱۸-۳۵ سال) در مطالعه شرکت کردند. 15 نمونه استاندارد بیمارستانی در سه گروه محتوایی (ابزار ، عضو، عمل) و پنج مکان بالینی (نورولوژی، اورژانس، تزریقات، رادیولوژی، سیتی اسکن) از میان هزاران پیکتوگرام انتخاب و ارائه شد. حرکات چشم با دستگاه SMI-250 با نرخ ۲۵۰ هرتز ثبت گردید. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند.
یافتهها نشان داد که اثر اصلی مکان بر تعداد تثبیت معنادار بود (۰٫۰۰۱p>، ۰٫۳۶۱η²= ) اثر تعامل مکان×محتوا در سطح مرزی معناداری قرار داشت (۰٫۰۵۰p=، ۰٫۱۰۶η²=). به علاوه، در نورولوژی، پیکتوگرامهای ابزار تعداد تثبیت بیشتری نسبت به عضو داشتند (۰٫۰۴۲p=). همچنین، در تزریقات، پیکتوگرامهای عضو نسبت به عمل تعداد تثبیت بیشتری جلب کردند (۰٫۰۴۸p=)، اثر اصلی محتوا بر زمان ماندگاری نگاه معنادار بود (۰٫۰۳۳p=، ۰٫۱۸۱η²= ) و پیکتوگرامهای کنشمحور در نورولوژی و اورژانس طولانیترین زمان ماندگاری را داشتند (۰٫۰۴۲p>).
شریفی نوغابی,آزاده و باقری,عبدالعلی . (1405). مطالعه توجه و ادراک در محتوای پیکتوگرامهای مسیریابی بیمارستان از منظر علوم اعصاب شناختی مبتنی بر ردیاب چشمی. نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی, 5(11), 46-60. doi: 10.22034/jivsa.2026.579901.1164
MLA
شریفی نوغابی,آزاده , و باقری,عبدالعلی . "مطالعه توجه و ادراک در محتوای پیکتوگرامهای مسیریابی بیمارستان از منظر علوم اعصاب شناختی مبتنی بر ردیاب چشمی", نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی, 5, 11, 1405, 46-60. doi: 10.22034/jivsa.2026.579901.1164
HARVARD
شریفی نوغابی آزاده, باقری عبدالعلی. (1405). 'مطالعه توجه و ادراک در محتوای پیکتوگرامهای مسیریابی بیمارستان از منظر علوم اعصاب شناختی مبتنی بر ردیاب چشمی', نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی, 5(11), pp. 46-60. doi: 10.22034/jivsa.2026.579901.1164
CHICAGO
آزاده شریفی نوغابی و عبدالعلی باقری, "مطالعه توجه و ادراک در محتوای پیکتوگرامهای مسیریابی بیمارستان از منظر علوم اعصاب شناختی مبتنی بر ردیاب چشمی," نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی, 5 11 (1405): 46-60, doi: 10.22034/jivsa.2026.579901.1164
VANCOUVER
شریفی نوغابی آزاده, باقری عبدالعلی. مطالعه توجه و ادراک در محتوای پیکتوگرامهای مسیریابی بیمارستان از منظر علوم اعصاب شناختی مبتنی بر ردیاب چشمی. نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی. 1405;5(11):46-60. doi: 10.22034/jivsa.2026.579901.1164