دانشجوی دکتری هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
10.22034/jivsa.2025.565394.1141
چکیده
کتاب «نگارگری و حامیان صفوی» از مهمترین و ریزبینانهترین آثار در حوزهی نگارگری ایران، مخصوصاً دورهی صفوی بوده که در عین حال بستری برای نگارش قیاسی مابین نگارگران برجستهی این دوره است. علاوه بر بررسی نگارگران مطرح در این دوره به تاریخ پیدایش رقعهسازی و همچنین ظهور حامیان غیردرباری پرداخته و آنها را طبق جایگاه اجتماعی در دستههای مجزا مورد مطالعه قرار داده است. بدین منظور تحلیل و نقد این کتاب میتواند در مطالعهی دقیقتر پیرامون گذار نگارگری از مکتب قزوین به مکتب اصفهان و معرفی هنرمندانی چون سیاوش بیگ، صادقی بیگ و رضا عباسی، دارای اهمیت و ضرورت باشد. همچنین طبق آنچه بیان شد، خوانش این کتاب در فهم چگونگی ورود حامیان هنری به حوزۀ هنرهای این دوره، مهم جلوه میکند. پژوهش حاضر در گام نخست به اهمیت نقد کتاب مذکور و خاستگاه نگارش آن پرداخته و سپس محتوای آن را در قالب مؤلفههای دستهبندیشده مطالعه میکند. درنهایت نقدهای شکلی و محتوایی کتاب با ذکر فصلها و ترتیب بسترهای مطالعاتی نگارگران، بیان میشود. نتیجهی پژوهش نشان میدهد که نگارگری و حامیان صفویِ آنتونی ولش در قالب منبع باارزشی برای بررسی ابعاد اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگیِ دوران صفوی و چگونگیِ حضور شاهان صفوی برای حمایت از هنر محسوب میشود. علاوه بر این کتاب مذکور الگوی مطلوبی برای مطالعهی آثار سیاوش بیگ، صادقی بیگ، رضا عباسی و حامیان این دوران و همچنین مطالعهی تطبیقی آثار صادقی و رضا عباسی خواهد بود. علاوه بر مطالب مذکور، حمایت بی سابقهی تجار و حتی خود هنرمندان از هنر این دوره، زمینهی مطالعه بر این مهم را برای پژوهشهای آتی فراهم میکند.