شاهنامه بزرگ ایلخانی یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های نگارگری ایرانی است که در آن رنگ به‌عنوان عنصری معناپرداز و تاثیرگذار بر ادارک حسی و عاطفی مخاطب به‌کار رفته است. ویژگی‌های شاخص شاهنامه ایلخانی؛ دقت در جزئیات، رنگ‌های زنده و غنی، هماهنگی میان فرم و محتوا و تأکید بر حرکت و بیان احساسات ا‌ست. این زمینه تاریخی و هنری اهمیت ویژه‌ای به مطالعه رنگ در نگاره‌های این شاهنامه می‌دهد، زیرا رنگ در این آثار نه‌تنها جنبه تزئینی دارد، بلکه حامل پیام‌های احساسی، نمادین و معنایی است. هدف این پژوهش تحلیل رنگ در سه نگاره منتخب از شاهنامه بزرگ ایلخانی شامل «اسکندر و درخت سخنگو»، «اسکندر سد آهنین می‌سازد» و «بر تخت نشستن اسکندر» برا‌ساس نظریه‌ی‌ یوهانس ایتن و شناخت تأثیر رنگ‌ها بر تجربه بصری و احساس بیننده است. با توجه به هدف پژوهش این پرسش مطرح می‌شود که؛ تحلیل و بررسی کاربرد رنگ در شاهنامه بزرگ ایلخانی براساس نظریه رنگ ایتن چگونه است؟ این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای است. نمونه‌ها به‌صورت هدفمند و براساس معیارهای مضمون (موضوع نبرد و حکمت)، کیفیت حفظ‌شده رنگ‌ها و دسترسی به نسخه‌های معتبر انتخاب شدند. دسترسی به نمونه‌ها از طریق کتابخانه‌ها و موزه‌های خارجی فراهم شد و تحلیل رنگ‌ها بر اساس تضاد رنگ‌ها، دمای رنگ و تأثیر روانی آن‌ها انجام گرفت. نتایج نشان می‌دهد که در نگاره «اسکندر و درخت سخنگو»، رنگ‌های سرد و رازآلود حس تفکر، تأمل و درون‌نگری ایجاد می‌کنند؛ در نگاره «اسکندر سد آهنین می‌سازد»، رنگ‌های گرم و پرتحرک حس انرژی، حرکت و اراده جمعی را منتقل می‌کنند؛ و در نگاره «اسکندر بر تخت نشسته»، ترکیب رنگ‌های سلطنتی و متعادل، شکوه، آرامش و وقار را القا می‌کند. این یافته‌ها تأکید می‌کنند که رنگ‌ها در نگاره‌های ایلخانی نه‌ تنها نقش تزئینی دارند، بلکه ابزار قدرتمندی برای روایت و ایجاد تجربه بصری ویژه هستند. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی وروش گردآوری اطلاعات، کتابخانه ای است. نمونه‌ها به صورت هدفمند و براساس معیارهای مضمون (موضوع نبرد و حکمت)، کیفیت حفظ‌ شده رنگ‌ها و دسترسی به نسخه‌های معتبر انتخاب شدند. دسترسی به نمونه‌ها از طریق کتابخانه‌ها و موزه‌های داخلی فراهم شد و تحلیل رنگ‌ها بر اساس تضاد رنگ‌ها، دمای رنگ و تأثیر روانی آن‌ها انجام گرفت. نتایج نشان می‌دهند که در نگاره «اسکندر و درخت سخنگو»، رنگ‌های سرد و رازآلود حس تفکر، تأمل و درون‌نگری ایجاد می‌کنند. در نگاره «اسکندر سد آهنین می‌سازد»، رنگ‌های گرم و پرتحرک حس انرژی، حرکت و اراده جمعی را منتقل می‌کنند؛ و در نگاره «اسکندر بر تخت نشسته»، ترکیب رنگ‌های سلطنتی و متعادل، شکوه، آرامش و وقار را القا می‌کند. این یافته‌ها تأکید می‌کنند که رنگ‌ها در نگاره‌های ایلخانی نه‌تنها نقش تزئینی دارند، بلکه ابزار قدرتمندی برای روایت و ایجاد تجربه بصری ویژه هستند.