مهرهای هخامنشی از مهم‌ترین شواهد باستان‌شناختی دوره‌ای هستند که در آن هنر و سیاست در خدمت جهان‌بینی شاهنشاهی قرار گرفت. این مهرها علاوه‌بر کارکرد اداری و تجاری، بستری برای بازنمایی مفاهیم سیاسی، دینی و آیینی فراهم کرده‌اند. نقوش مهرهای هخامنشی همچون متنی تصویری، بازخوانی اندیشه و باور دینی، مفهوم فرّه ایزدی و رابطه‌ی انسان و الوهیت در این دوره‌ی تاریخی را امکان‌پذیر ساخته‌اند. همچنین مطالعه‌ی نمادشناسانه‌ی این نقوش می‌تواند در فهم بهتر پیوند میان دین و سیاست و چگونگی مشروعیت‌بخشی پادشاهان هخامنشی نقش موثری ایفا نماید. هدف پژوهش، خوانش مفاهیم نماد‌شناسانه در نقوش مهرهای هخامنشی با مضمون آیینی است و می‌کوشد لایه‌های معنایی پنهان در پس این تصاویر را آشکار سازد. پژوهش حاضر به دنبال پاسخگویی به این پرسش است که نقوش آیینی به کار رفته در مهرهای هخامنشی چه مفاهیم نمادین را بازتاب می‌دهند؟ ماهیت پژوهش حاضر توسعه‌ای و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد نمادشناسی است. گردآوری اطلاعات به شیوه‌ی کتابخانه‌ای-اسنادی و بر اساس منابع مکتوب و اسناد موجود در آرشیو موزه‌ها انجام شده است. پس از بررسی نقوش مهرهای هخامنشی با مضمون آیینی از منظر نمادشناسی، این نتیجه حاصل شد که بسیاری از مهرها، صحنه‌های آیینی-نیایشی، حضور ایزدان، موجودات ترکیبی، اجرام آسمانی و نقوش گیاهی را به تصویر کشیده‌اند که ضمن ریشه‌داری در باورهای ایرانی، تحت‌تاثیر عناصر هنری میان‌رودان و سایر ملل باستان شکل گرفته‌اند. در این نقوش پرتکرارترین مفاهیم اقتدار، شکوه، برکت، زندگی و پایبندی به باورها و مقدسات، بوده و هنرمند هخامنشی با به تصویر کشیدن نقوش آیینی بر روی مهرها، سعی در ثبت و نمایش مراسم آیینی داشته‌ است.