مربی طراحی پوشاک، دانشکده هنر، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران
10.22034/jivsa.2025.540524.1124
چکیده
حماسه یک رویداد مهم در تاریخ تمدنهای باستان و برخی از ملل است. عمومأ حفظ مرزهای یک قلمرو و حفظ یکپارچگی آن با حماسهآفرینی یک پهلوان یا گروهی از پهلوانان انجام میگیرد که به جهت بزرگی و عظمت آن در تاریخ ثبت میشود؛ یادآوری و بازخوانی رویداد مذکور موجب اعتماد به نفس ملت و افزایش روحیه شجاعت و دلاوری مردم میگردد. فردوسی بخشی از حماسههای ایران را در اثر بزرگ خویش «شاهنامه» به نظم در آورده است و در آن پهلوان نامدار رستم، قهرمان اصلی حماسههای ایران میشود. هنرمندان بسیاری در حوزهء نگارگری نسخ شاهنامه به بازآفرینی تصویری داستان هفتخان از منظر حماسی پرداختهاند. شاهنامهء 953ه.ق پاریس از زمرهء آثار یاد شده است که به جهت داشتن وضوح تصویر، مورد مناسبی برای مطالعهء ویژگیهای حماسه در نگارگری عصر صفوی (عصر طلایی نگارگری ایران» میباشد. سؤال این است که «نگارگر شاهنامه 953ه.ق پاریس در تصویرسازی هفتخان رستم تا چه میزان از ویژگیهای حماسه بهره برده است؟» فرض بر آن است «که هنرمند با تکیه بر شاخصهای مفهومی حماسی متن شاهنامه و نگارگریروایی توانسته است از عناصر تصویری در جهت فضاسازی حماسی هفتخان رستم شاهنامه953ه.ق پاریس بهره ببرد.» پژوهش پیشرو با هدف واکاوی میزان ارتباط نگارگری حماسی هفتخان رستم شاهنامه953ه.ق پاریس با ویژگیهای حماسه انجام شده است. ماهیت پژوهش اسنادی- تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانهای است. نتایج تحقیق بر این نکته اذعان دارد که نگارگر هفت خان رستم شاهنامه مزبور با تکیه بر مهارت خویش در تصویرسازی توانسته است ارتباط قابل توجهی میان تصویر و شاخصهای حماسه برقرار نماید. پژوهش در این حوزه مددرسان مطالعات جامعهشناسی هنر میباشد.