نشریه مطالعات بین‌رشته‌ای هنرهای تجسمی

نشریه مطالعات بین‌رشته‌ای هنرهای تجسمی

جایگاه پوشش کیومرث از منظر منزلت اسطوره‌ای او در شاهنامه 953 ه.ق پاریس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مربی طراحی پوشاک، دانشکده هنر، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران
10.22034/jivsa.2025.492368.1107
چکیده
کیومرث یکی از اساطیر ایران باستان است که در شاهنامه فردوسی به عنوان اولین پادشاه از او یاد می‌شود. گرچه داستان پادشاهی کیومرث در شاهنامه کوتاه است اما مقام اساطیری کیومرث توجه هنرمندان نگارگر را برای هنرنمایی به خود جلب کرده است. بیشتر هنرمندان در مکاتب مختلف نگارگری او را چونان که فردوسی فرموده، پلنگینه پوش طراحی کرده‌اند. نگارهء بارگاه کیومرث در شاهنامه 953 ه.ق پاریس به جهت وضوح تصویر نمونهء مناسبی برای پژوهش در راستای پوشاک کیومرث است. در نگارهء مذکور کیومرث در میان جمعی بر تختگاهی نشسته است و همگی پلنگینه پوش هستند. حال سؤال این است که پوشش پیکره‌های نگارهء بارگاه کیومرث در شاهنامه 953ه.ق پاریس چگونه منزلت افراد را در داستان کیومرث به نمایش می‌گذارد؟ فرض بر آن است که هنرمند نگارهء بارگاه کیومرث در شاهنامه 953ه.ق پاریس از پوشاک برای نمایش منزلت اسطوره‌ای کیومرث بهره برده است. هدف از پژوهش حاضر بررسی فرم پوشش پیکره‌ها در نگارهء بارگاه کیومرث به منظور واکاوی ارتباط پوشاک با منزلت اسطوره‌ایی کیومرث است. پژوهش پیش‌رو ماهیت توصیفی- تحلیلی دارد و شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای است. شایان ذکر است که تحقیق در حوزه پوشاک اساطیری در مطالعات اسطوره‌شناسی و جامعه‌شناسی کارآمد خواهد بود. نتایج تحقیق بر این نکته اذعان دارد که هنرمند عصر صفوی از پوشاک به عنوان نمادی برای نمایش منزلت وجودی کیومرث و اطرافیانش بهره برده است.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 15 آذر 1403
  • تاریخ بازنگری 17 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 18 فروردین 1404