نشریه مطالعات بین‌رشته‌ای هنرهای تجسمی

نشریه مطالعات بین‌رشته‌ای هنرهای تجسمی

خوانش عکس به مثابه متن با رویکرد نشانه شناسی و هرمنوتیک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته عکاسی، دانشکده هنر، موسسه آموزش عالی اقبال لاهوری، مشهد، ایران
2 استادیار دانشکده هنر، موسسه آموزش عالی اقبال لاهوری، مشهد، ایران
10.22034/jivsa.2023.405903.1059
چکیده
ارتباط بین عکاسی، نشانه‌شناسی و هرمنوتیک نشان‌دهنده این است که تصاویر عکاسی نه تنها به عنوان بازنمایی از جهان درک می‌شوند، بلکه به عنوان نشانه‌هایی از زبان بصری مفهومی هستند که نیازمند تفسیر و درک می‌باشند. در این مقاله، ابتدا به عکس به مثابه متن پرداخته و ابعاد نشانه‌شناسانه آن را مورد کنکاش قرار می‌گیرد و از مفهوم پونکتوم نزد رولان بارت و نظریات رومن یاکوبسن بهره گرفته می‌شود. همین‌طور در ادامه به عکس به عنوان نوعی گفتمان پرداخته شده است. در ادامه با کمک گرفتن از مفهوم هرمنوتیک و نظریات دو فیلسوف مهم و متأخر رویکرد هرمنوتیکی، یعنی پل ریکور و هانس گئورک گادامر، در تعمیم رویکرد هرمنوتیکی به متن‌های غیر‌نوشتاری، پرداخته شده است. هدف این مقاله، دستیابی به چگونگی تحلیل عکس به مثابه یک متن، از نگاه نشانه‌شناسی و هرمنوتیک است. در این راستا با استفاده از روش‌های تحلیل متن و نشانه‌شناسی، به چگونگی تفسیر تصاویر عکاسی در ابعاد مختلف پرداخته می‌شود و با رویکرد هرمنوتیکی نقش مخاطب به عنوان تفسیرگر و تأویل‌کننده تصاویر عکاسی نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. این پژوهش با جمع‌آوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای انجام شده و به روش تحلیلی توصیفی نگارش شده است. با توجه به اهمیت تصاویر عکاسی به عنوان نمادهای زبانی و فرهنگی، نشانه‌شناسی و هرمنوتیک می‌تواند راهگشای رسیدن به فهم بهتر و تفسیر مفاهیم در عکاسی باشد. همچنین، به نظر می‌رسد که تفسیر و فهم معناهای عکس و همچنین هر نوع اثر هنری دیگری، بستگی به عوامل متعددی دارد که شامل فرهنگ، زمینه فرهنگی، تجربه شخصی و دانش فرد است.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 16 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 16 مرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 31 شهریور 1402