مطالعات بین‌رشته‌ای هنرهای تجسمی

مطالعات بین‌رشته‌ای هنرهای تجسمی

واکاوی ویژگی های بصری جامگان در بازنمایی شخصیت اولاد در شاهنامه نگاری عصر صفوی ( نمونه موردی نسخه شاهنامه 953 هـ . ق پاریس)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مربی گروه طراحی پوشاک، دانشکده هنر، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران
چکیده
یکی از اساطیر برجستهء شاهنامه، رستم است که داستان هفت‌خوان آن پرآوازه می‌باشد؛ نبرد رستم در گذر از خوان پنجم با شخصیتی به نام اولاد است که در نهایت، رستم با راهنمایی اولاد به خان هفتم و منزلگاه دیو سپید می‌رسد. متون مختلف و نگاره‌های نسخ مختلف شاهنامه، تصویری دوگانه از شخصیت و هویت اولاد ارائه می‌دهند، گاهی وی را در هیبت انسان و گاهی در شمایل دیو ، نمایان می‌سازند. در میان نسخ مختلف از شاهنامه‌های مصور عصر صفوی، نسخهء دستنویس 953ه. پاریس،به جهت درشت‌نمایی و وضوح فرم پوشاک در بررسی هویت اولاد بر نسخ معاصر خویش ارجعیت دارد در نسخه مزبور، اولاد برای نخستین بار در خوان پنجم با ظاهری انسان‌گونه و ملبس به پوششی متفاوت از پوشاک رقیبان رستم، مشاهده می‌شود. سؤال این است که « هنرمند شاهنامهء 953ه.ق پاریس هویت و شخصیت اولاد را چگونه از منظر پوشش نمایان ساخته است؟» هدف از پژوهش حاضر ارائهء دیدگاه هنرمند مکاتب تبریز و قزوین صفوی، نسبت به هویت اولاد و تحلیل بینش هنرمند از منظر نمایش پوشاک اولاد می‌باشد. ماهیت این پژوهش بنیادی- توسعه‌ای است و از آنجا که اسطوره‌های ملل مختلف برگرفته از نوع بینش جمعی یک ملت می‌باشند بنابراین نتایج تحقیق پیش‌رو در مطالعات اسطوره‌شناسی و انسان‌شناسی کارآمد خواهد بود. یافته‌های تحقیق بر این نکته اذعان دارد که نگارگران نسخهء مزبور به هویت انسانی اولاد از دیگر رقیبان رستم آگاه بوده‌اند و به همین منظور وی را با پوششی متفاوت از دیگران در صحنه نبرد به تصویر کشیده‌اند تا در پیکار با رستم کشته نشود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Scrutiny visual of exclusives dress in manifest essence’s Oulad in images of the shahname Safavid period.

نویسنده English

Nafiseh Zamani
Lecturer, Department of Clothing Design, Faculty of Art, National University of Skill, Tehran, Iran
چکیده English

Rostam is a mythology in Shahname Ferdosi. Rostam has fights and story seven Khan is famous between fights. He is visit with Oulad in the seven milestone ( haft khan) they are together campaign in Khan panjom and Finally they are promise that Oulad is show up dome white daemon. (dive sepid) Person Oulad is twofold in Literature and Art. Once in way he is dive and once in way he is a man.Oulad is a man into Shahname 953 H Pari. Shahnameh 953 H, Paris is good for having clear images of garments is more important that other copies and certainly . into Shahnameh ,Oulad has two cover . he has one jupon of metal in one image (Khan panjom) and he has dress that similar to mans cover in sgahname 953 H Paris. The question is ( Artist in shahname 953H Paris what essence’s Oulad did show from way designing dress? Target is representation viewpoint’s artist into essence’s Oulad and analysis faculty from way designing dress in safayid period. The article has nature is fundamental- application and from a position of the method is historical- analytic. The research is helper to studies Anthropology and Mythology. The results of the study artist have mindfulness to difficult essence’s Oulad in middle competitors for Rostam and artist is design dress difficult for Oulad up to he is not obit in fight with Rostam.

کلیدواژه‌ها English

Safavid period. Images. Version 953H Paris. Haft Khan. Dive. Oulad. Dress

  • تاریخ دریافت 02 تیر 1401
  • تاریخ بازنگری 28 آذر 1401
  • تاریخ پذیرش 24 اسفند 1401