نشریه مطالعات بین‌رشته‌ای هنرهای تجسمی

نشریه مطالعات بین‌رشته‌ای هنرهای تجسمی

اصالت تصویر یا جعل اصالت: عمر خیام در سیطره نظم نمایشگاهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
نویسنده و پژوهشگر تاریخ هنر (پژوهشگر مستقل)، تهران، ایران
چکیده
این گفتار با نظر به جایگاه نسخه‌های مصور رباعیات عمرخیام به زبان انگلیسی در تاریخ تصویرگری و با توجه ویژه به «نظم نمایشگاهی» به عنوان پارادایم مسلط بر دوره‌ای که نسخه‌های مصور از ترجمه‌های رباعیات خیام به زبان انگلیسی در آمریکا و اروپا تهیه می‌شد، ظرفیت‌های معرفت‌شناسانه این پارادایم را در اصالت دادن به تصاویری که ضرورتاً نسبت مشخصی با رباعیات فارسی حکیم عمر خیام ندارند به بحث می‌گذارد. همچنین گفتمان اورینتالیستی را که بر کل فرآیند تصویرگری رباعیات در نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی تا دهه‌های نخست قرن بیستم مسلط بوده است، به عنوان شاخص و معرف ویژگی‌های تصویری این نسخه‌ها بررسی و نسبت آن را با نظم نمایشگاهی نشان می‌دهد. در مرحله بعد به نقش گفتمان اورینتالیستی و اورینتالیست‌ها در شکل دادن به سنت تصویرگری رباعیات در ایران پرداخته، و آن را یکبار در مقام سنتی جعلی نقد کرده و بار دیگر، ظرفیت‌های آن را به مثابه رویکردی تازه در نقاشی و تصویرگری ایرانی به بحث می‌گذارد.
در این گفتار بیش از آنکه به جزئیات تصویرگری‌های رباعیات خیام به تفکیک نسخه‌ها و جریان‌های هنری بپردازم، متوجه آن نظام معرفتی کلی و پارادایم حاکم بر دوره‌ای که سنت تصویرگری رباعیات خیام شکل می‌گیرد هستم.
کلیدواژه‌ها

دوره 1، شماره 1
شهریور 1401
صفحه 97-106

  • تاریخ دریافت 11 اردیبهشت 1401
  • تاریخ بازنگری 14 تیر 1401
  • تاریخ پذیرش 04 مرداد 1401