نشریه مطالعات بین‌رشته‌ای هنرهای تجسمی

نشریه مطالعات بین‌رشته‌ای هنرهای تجسمی

بازتاب تفکر اسطوره‌ای در شخصیت‌پردازی نگاره‌های نسخه‌ی مصّور البُلهان با تاکید بررقعه‌ی «القول علی التاوبعه و اعوانها» بازنمایانگر شخصیت «آل»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه نیشابور، ایران
چکیده
با گذشت زمان، اساطیرکهن به عنوان جلوه‌های متفاوت فرهنگ و هنر، حیات و بقای خود را از طریق قالب‌های هنریِ گوناگون ازجمله نقاشی، تصویرگری، حجاری و مجسمه‌سازی حفظ کرده‌اند. نسخه‌ی مصور البُلهان، ضمن تصویرسازی‌های بدیعی که اغلب نگارگر از انبان ناخودآگاهی خویش برای به تصویر کشیدن نگاره‌ها استفاده کرده، منبعی ارزشمند در جهت بازخوانی وشناساییِ فرهنگ و هنر ایرانیان در نیمه‌ی دوم قرن هشتم هجری به شمار می‌آید. هدف این پژوهش ضمن معرفی نسخه‌ی ارزشمند و مهجور البلهان به عنوان بخشی از فرهنگ مکتوب مشترک (ایرانی_اسلامی)، تحلیل اسطوره‌شناختی شخصیت‌های کتاب البلهان با تمرکز بر نگاره‌ی «آل» می‌باشد. در این پژوهش علاوه بر شناسایی شخصیت‌های اساطیری در کتاب البلهان، چگونگی تصویرسازی شخصیت«آل» به عنوان نمادی از شرارت در اسطوره‌ها و فرهنگ عامیانه نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. نتایج تحقیق نشان‌می‌دهد که شخصیت‌های نسخه‌البلهان در گروه‌های انسانی، حیوانی، طبیعی، اساطیری، طلسم و اوراد جادویی قابل تفکیک هستند. ذهنیت و ناخودآگاه «حسن بن علی ابن اصفهانی» تصویرگرِ کتاب البلهان وی را برآن داشته که با در نظرگرفتن نوع خاصی از ترکیب‌بندی، انتخاب رنگها و فضاسازی نگاره‌ها به بیان تفکرات اسطوره‌ای در قالب نگاره و تصویر بپردازد. این تحقیق از حیث هدف، توسعه ای و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است.
کلیدواژه‌ها

دوره 1، شماره 1
شهریور 1401
صفحه 79-96

  • تاریخ دریافت 28 فروردین 1401
  • تاریخ بازنگری 02 مرداد 1401
  • تاریخ پذیرش 11 مرداد 1401