نظام شبکهای، ساختاری هندسی است که نگارگر بر مبنای آن به ترکیب و چیدمان عناصر بصری در قالبِ کل منسجم، قانونمند و مرتبط با محتوای اثر، به گونهای که حاوی بیان هنری باشد، میپردازد و درک این فرآیند، در راستای کشف و دریافت نیت نهانی خالق و سفارشدهنده اثر هنری و لذت زیباشناسانه ناشی از مشاهده آن، حائز اهمیت است. امروزه شناخت ساختار نظام شبکهای به عنوان یکی از مهمترین اصول این هنر، بر کسی پوشیده نمیباشد؛ لیکن هدف از مقاله پیش رو، ضمن بررسی هندسه بنیادین و نظم زیباشناسانه درونی میان عناصر بصری در آثار نقاشی محمد زمان، نگارگر نامی مکتب اصفهان عصر صفویه، پاسخ به این پرسشها میباشد: 1- چگونه میتوان به مدد تحلیل نظام شبکهای، تناسب میان ساختار هندسی و محتوای اثر در نگاره «فتنه گاو بر دوش در برابر بهرامگور» را تبیین نمود؟ 2- این ساختار هندسی بر پایه چه اصول و ضوابطی شکل گرفته است؟ نتایج گویای آن است که نگاره مذکور، بر پایه نظام هندسی و اصولِ تناسبات طلایی از جمله اعداد فی و اصم، تصویر شده که این امر حکایت از تبعیت هنرمند از شیوه کلاسیک نگارگری ایرانی دارد؛ لیکن بیان استعاری او نه در گزینش صحنه داستان، بلکه در زیرساخت پنهان اثر و ترکیببندی استوار بر آن میباشد. این پژوهش با استفاده از شیوه تحلیلتم و رویکرد توصیفی_تحلیلیِ موردی نگاشته شده و گردآوری اطلاعات آن با استفاده از منابع کتابخانهای، اسناد و پایگاههای مجازی کتابخانه موزه بریتانیا صورت گرفته است.
نوحی,نوشین . (1401). تحلیلی بر چگونگی کاربست نظام شبکهای در تصویرسازی نسخه خمسه شاه تهماسب. نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی, 1(1), 23-40. doi: 10.22034/jivsa.2022.328996.1005
MLA
نوحی,نوشین . "تحلیلی بر چگونگی کاربست نظام شبکهای در تصویرسازی نسخه خمسه شاه تهماسب", نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی, 1, 1, 1401, 23-40. doi: 10.22034/jivsa.2022.328996.1005
HARVARD
نوحی نوشین. (1401). 'تحلیلی بر چگونگی کاربست نظام شبکهای در تصویرسازی نسخه خمسه شاه تهماسب', نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی, 1(1), pp. 23-40. doi: 10.22034/jivsa.2022.328996.1005
CHICAGO
نوشین نوحی, "تحلیلی بر چگونگی کاربست نظام شبکهای در تصویرسازی نسخه خمسه شاه تهماسب," نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی, 1 1 (1401): 23-40, doi: 10.22034/jivsa.2022.328996.1005
VANCOUVER
نوحی نوشین. تحلیلی بر چگونگی کاربست نظام شبکهای در تصویرسازی نسخه خمسه شاه تهماسب. نشریه مطالعات بینرشتهای هنرهای تجسمی. 1401;1(1):23-40. doi: 10.22034/jivsa.2022.328996.1005